Menu

مواد اولیه بکار برده شده در تولید کارد و چنگال و علت کاربرد آن ها

مواد اولیه بکار برده شده در تولید کارد و چنگال و علت کاربرد آن ها
ستاره

مواد اولیه بکار برده شده در تولید کارد و چنگال ها استنلس استیل یا فولادهای زنگ نزن هستند و علت کاربرد آن ها مقاومت در برابر خوردگی و عدم ترکیب با مواد اسیدی است.

مواد اولیه بکار برده شده در تولید کارد و چنگال و علت کاربرد آن ها

اختراع کارد و چنگال قرن‌ها پیش انجام شده و با توجه به پیشرفت تکنولوژی مواد اولیه به کار رفته در آن‌ها تغییر یافته است. کارد و چنگال‌های ابتدایی از چوب تهیه شده و به مرور زمان فلزات مختلف  (نقره، طلا، برنز و ...) جایگزین آن شده‌اند. اگر کارد و چنگال‌های پلاستیکی را کنار گذاریم ماده سازنده مابقی آن‌ها از فولاد یا در اصطلاح استیل است. استیل‌ها خود انواع مختلفی دارند که کارخانجات برای تولید این تجهیزات از نوع خاصی بهره می‌گیرند. 

نکته: ساخت وسایل بهداشتی با آلیاژهای پایه مس یا سرب در گذشته باعث انواع مسمومیت‌های غذایی شده و استفاده از آن‌ها تقریبا منسوخ شده است.

همانطور که می‌دانیم استیل یا فولاد آلیاژی از آهن است که مقداری کربن در آن قرار گرفته است. استیل‌ها بسیار از آهن پرکاربردتر و از منظر بهداشتی بسیار امن‌تر هستند. اضافه کردن دیگر عناصر آلیاژی مانند کروم و نیکل می‌تواند استحکام و خواص فیزیکی استیل را چند برابر نماید. اما در ساخت تجهیزاتی همچون کارد و چنگال از چه نوع استیلی استفاده می‌شود؟

مواد اولیه بکار برده شده در تولید کارد و چنگال و علت کاربرد آن ها

فولادهای زنگ‌نزن (Stainless Steel)

مهمترین عناصر تشکیل دهنده استیل ضدزنگ (Stainless Steel) یا فولاد زنگ نزن آهن، کروم و نیکل است. وجود حداقل میزان ۱۰٫۵ درصد عنصر کروم آن را در برابر خوردگی محافظت می‌نماید. همچنین حداکثر درصد جرمی کربن در این آلیاژ فولادی ۱٫۲ درصد است. از خواص فولاد ضد زنگ می‌توان به مقاومت در برابر خوردگی و حرارت، ظاهر جذاب، قابلیت بازیافت به طور کامل و عمر طولانی و مفید اشاره نمود.

انواع فولادهای زنگ‌نزن

  • آستینی (گروه‌های ۲۰۰ و ۳۰۰)
  • فریتی (گروه‌های ۴۰۰)
  • مارتنزیتی (گروه‌های ۴۰۰ و ۵۰۰)
  • سخت گردانی رسوبی (pH)
  • ساختار دوفازی یا دوپلکس

آلیاژ مورد استفاده استیل در صنایع غذایی گرید ۳۰۴ است. آلیاژ استنلس استیل ۳۰۴ با داشتن ۱۸ درصد کروم و نیکل در دسته فولاد‌های زنگ نزن آستنیتی قرار دارد. آلیاژ ۳۰۴ استیل در صنایع غذایی، تجهیزات لبنی، برای ساخت قوطی کنسروها، قاشق و چنگال و به طور کلی مکان‌هایی که بیشتر در معرض رطوبت و خوردگی مواد شیمیایی قرار دارند استفاده می‌شود.

علت استفاده از استنلس استیل به عنوان مواد اولیه کارد و چنگال

  • قابلیت آسان پاکیزه کردن سطوح
  • مقاومت به خوردگی بالا در محیط مرطوب
  • مقاومت در برابر ترکیبات اسیدی
  • مقاومت به سایش
  • عدم تاثیر بر طعم مواد غذایی
  • عدم فعل و انفعالات شیمیایی با بزاق دهان و مواد شیمیایی

مطالب مرتبط: وسایل آهنی در هوای مرطوب سریع تر زنگ می زنند یا در هوای خشک؟

مواد اولیه بکار برده شده در تولید کارد و چنگال و علت کاربرد آن ها

انواع مواد استفاده شده در کارد و چنگال

  • استنلس استیل ۸-۱۸

استنلس استیل ۸-۱۸ بدین معنی است که آلیاژ حاوی ۱۸% کروم و ۸% نیکل است.  

  • استنلس استیل ۱۰-۱۸

استنلس استیل ۱۰-۱۸ یعنی در ترکیب شیمیایی آن ۱۸% کروم و ۱۰% نیکل به کار رفته است.

  • استیل 420N1

این استیل از دسته استیل‌های مارتنزیتی است که حاوی ۱۳% درصد کروم است. از این نوع استیل برای سخت کارد میوه خوری استفاده می‌گردد.

  • فولاد‌های سری ۱۰ (۱۰۹۵، ۱۰۸۴، ۱۰۷۰، ۱۰۶۰، ۱۰۵۰)

فولاد‌های سری ۱۰، به ویژه ۱۰۹۵، اغلب در چاقو‌های کارد و چنگال یافت می‌شوند. در این فولادها، دو رقم آخر مقدار کربن را نشان می‌دهد. به طور کلی؛ کربن با کاهش اعداد در سری ۱۰ کاهش می‌یابد؛ که این امر منجر به کاهش مقاومت در برابر سایش و افزایش چقرمگی می‌شود. فولاد ۱۰۹۵، حاوی ۰.۹۵ درصد کربن و ۰.۴ درصد منگنز است. این فولاد؛ سخت، مقرون به صرفه و تیز کردن آن آسان می‌باشد. همچنین در چاقو‌هایی که با این فولاد ساخته می‌شوند؛ می‌توان با تیز کردن لبه‌ی تیغه توسط سنگ تیزکن، آن را نسبت به اکثر فولاد‌های ضد زنگ برتر دانست. با این حال؛ یکی از معایب این فولاد این است که در معرض زنگ زدگی قرار می‌گیرد.

استفاده از این نوع فولادها برای کارد و چنگال هر چند بسیار مقرون به صرفه ولی چندان مناسب نیست.

البته مواد دیگری مانند پلاستیک‌ها، چسب‌ها و ... در ساختار برخی از انواع کارد و چنگال‌ها نیز استفاده می‌شود. جدول زیر به صورت کلی مواد سازنده و علت استفاده از هر کدام را بیان می‌کند.

جدول فصل پنجم علوم هفتم

آهناستحکام بالا، قیمت مناسب
کروم و نیکلمقاوم به خوردگی
نقرهخاصیت باکتری کشی، درخشش بالا
چوب یا پلاستیکعایق بودن و سبکی
چسبچسبندگی بین اجزای سازنده